social media verslaving

Verslaafd aan social media? Deze 8 tips kunnen helpen

Door de enorme groei van sociale netwerken heeft social media verslaving zijn intrede gedaan. Dit is een relatief nieuwe verslaving, waardoor de definitie nog niet duidelijk afgebakend is. In deze blog wordt duidelijk wanneer je social media verslaafd bent, wat de symptomen zijn, welke gevolgen deze verslaving heeft en geven we tips voor het tegengaan van de verslaving.

Wanneer ben je verslaafd aan social media?

Een verslaving bouwt zich altijd op. In het geval van social media betekent dit dat je steeds vaker en steeds meer bezig bent met de sociale kanalen. De drang om niets meer te missen op Facebook, Instagram, Twitter en WhatsApp wordt zo groot dat je jezelf er niet meer toe kunt zetten om te stoppen met het checken en updaten van deze kanalen.

Het is opmerkelijk dat social media verslaving nog niet in de DSM (diagnose handleiding voor psychologen) vermeld staat. Zeker als we kijken naar de resultaten van een onderzoek naar telefoonverslaving en gebruik van social media onder Amerikaanse jongeren. Enkele opmerkelijke cijfers uit dit onderzoek:

  • 50% van de jongeren voelt zich verslaafd aan de smartphone.
  • Jongeren zijn dagelijks gemiddeld 4,5 uur bezig op hun smartphone.
social media verslaving telefoon

Jongeren zijn gemiddeld 4,5 uur per dag met hun smartphone bezig

Kritiek

Twee grote investeerders van Apple, Jana Partners en California State Teachers Retirement System, hebben het bedrijf opgeroepen om maatregelen te nemen tegen het overmatige smartphone gebruik. En met succes. Apple heeft namelijk nieuwe functies gemaakt die ervoor moeten zorgen dat consumenten bewuster met hun smartphone omgaan. Zo kun je onder andere zien hoeveel tijd je per dag aan je smartphone besteed. Ook Android heeft in navolging van Apple een aantal functies toegevoegd die het smartphonegebruik tegen moeten gaan.

Symptomen van social media verslaving

Een social media verslaving is lastig te definiëren. De normen zijn onduidelijk vanwege de nieuwheid van de verslaving. Toch zijn er een aantal manieren om een social media verslaving te herkennen. De kenmerken van bekende verslavingen als alcoholgebruik en gokken kunnen ook vertaald worden naar een verslaving op social media gebied. We noemen ze hieronder.

  1. Zonder dat het jezelf opvalt, besteed je veel tijd op social media.
  2. Je probeert te stoppen met social media, maar het lukt je niet.
  3. Gedurende werktijd en/of vrije tijd zit je op social media, omdat je jezelf niet kunt beheersen.
  4. Je gaat door met het checken en updaten van je social media kanalen, ondanks dat je op de hoogte bent van de kans op lichamelijke en psychische problemen.
  5. Als je niet bezig bent met je sociale kanalen heb je sterk het verlangen om weer online te zijn.
  6. Je relatie met je vriend(in) of familie gaat lijden onder je social media gebruik.
  7. Je gaat minder of helemaal niet meer naar sociale gelegenheden als de sportclub of feestjes.
  8. Je gaat door met social media, zelfs tijdens het fietsen of autorijden.
  9. Je schiet op andere vlakken van het leven tekort. Denk hierbij aan werk, school, maar ook het huishouden.
  10. Je bent niet meer tevreden met een of twee uur social media per dag, maar blijft meerdere uren social media bekijken.

Dit zeggen de experts

Verslavingsdeskundigen zijn het er allemaal over eens: er moet erkenning komen op het gebied van social media verslaving. Op deze manier kan er gekeken worden hoe groot het probleem daadwerkelijk is en kunnen de mensen die eraan lijden beter geholpen worden.

De gevolgen van social media verslaving

Herken je meerdere van de bovengenoemde symptomen? Dan is het goed om bij jezelf na te gaan wat je eraan kunt doen. Doe je dit niet, dan kunnen de onderstaande gevolgen voor jou van toepassing zijn.

1. Slaaptekort

Tot midden in de nacht op social media apps zitten en informatie bekijken. Je kunt je voorstellen dat dit het slaapritme flink verstoort. Zelfs vlak voor het slapen bezig zijn op je smartphone is slecht voor je slaapritme. Doordat je op je smartphone bezig bent, blijft je brein actief en is het dus moeilijker om in slaap te komen. Zeker als je de volgende dag vroeg op moet staan voor school of werk, zal dit op den duur gevolgen hebben voor je functioneren.

2. Vrienden kwijtraken

Door constant in contact te zijn met online vrienden, is de kans aanwezig dat je je echte, offline vrienden kwijtraakt. Met een social media verslaving ben je namelijk voortdurend in je online omgeving, waardoor je minder aandacht hebt voor je echte omgeving. Je gaat minder naar sociale aangelegenheden, waardoor je steeds minder mensen spreekt. Het gevolg hiervan is dat je minder op verjaardagen en andere feestelijke evenementen wordt uitgenodigd en dus steeds meer vrienden en zelfs familieleden ‘kwijtraakt’.

isolement verslaving

Het klinkt tegenstrijdig, maar een social media verslaving kan een sociaal isolement tot gevolg hebben 

3. Baan kwijtraken

Niet alleen je sociale leven lijdt onder een social media verslaving. Ook op je werk kunnen de gevolgen groot zijn. De tijd die je op je werk aan social media besteedt, heeft invloed op de kwaliteit en de hoeveelheid van je geleverde werk. Het gevolg kan zijn dat je baas niet tevreden is met je geleverde werk en de snelheid van je werkzaamheden, met als gevolg dat je je baan uiteindelijk verliest.

8 tips tegen social media verslaving

Hieronder geven we je acht concrete en vooral direct toepasbare tips om jezelf of iemand anders te wapenen tegen een social media verslaving.

1. Waarom social media?

Vraag jezelf hardop af waarom je op social media zit en hoe het komt dat je niet zonder lijkt te kunnen. Waardoor wordt je verslaving gevoed? Vaak heeft een verslaving een diepere oorzaak. Voorbeelden van deze diepere oorzaken zijn:

  • Verveling
  • Onzekerheid
  • Eenzaamheid

Pak je vaak je mobiel erbij, omdat je jezelf verveelt? Of juist omdat je onzeker bent en social media een gevoel van zekerheid geeft? Ook het gevoel dat je eenzaam bent en daarom in contact wilt blijven met je online vrienden kan een diepere oorzaak zijn. Om van je social media verslaving af te komen, moet je in dit geval aandacht geven aan de diepere oorzaak.

2. Maak regels

Zorg dat je voor jezelf regels op papier hebt staan als het gaat om social media of smartphone gebruik. ‘Minder’ op social media is een mooi streven, maar is niet concreet genoeg. Bepaal voor jezelf bijvoorbeeld dat je alleen op bepaalde tijden van de dag op social media mag kijken of dat je een tijdslimiet instelt. Zet deze regels extra kracht bij door andere mensen op de hoogte te stellen van je regels. Op deze manier kunnen je vrienden en familie je ondersteunen.

3. Koop een ‘ouderwetse’ wekker

Iedereen gebruikt tegenwoordig de wekkerfunctie op zijn mobiel. Het nadeel is dat in dit geval je smartphone het laatste is wat je in de avond ziet en het eerste is wat je ziet als je weer wakker wordt. De verleiding is groot om na je wekker even je sociale kanalen te checken. Een ‘ouderwetse’ wekker neemt deze verleiding weg. Je kunt als je naar boven gaat om te slapen je mobiel beneden laten en in de ochtend weer meenemen.

social media verslaving 3

Vermijd dat je smartphone het laatste is wat je ziet als je gaat slapen en het eerste is wat je ziet als je weer wakker wordt

4. Probeer een weekend offline te zijn

Zie het als een weekend om aan jezelf te laten zien dat het leven zonder smartphone en social media ook fijn kan zijn. Probeer bijvoorbeeld eens offline te zijn als je een weekend weggaat. Een boek of goed gesprek kan je weer laten inzien wat het leven waard is zonder je telefoon.  

5. Zoek een andere communicatievorm

Hoe leuk was het vroeger om verjaardagskaarten te ontvangen in plaats van een bericht op Facebook of Instagram? Doe weer eens moeite om een kaart te sturen naar je familie of vrienden of bel ze op voor een goed gesprek.

6. Zet notificaties uit

Door je notificaties uit te zetten, voorkom je dat je mobiel oplicht als je een bericht krijgt. Hiermee voorkom je dus ook dat je direct naar je scherm kijkt als deze oplicht. Dit kun je zelf makkelijk instellingen via het Menu op je mobiel. Op deze manier kijk je dus alleen nog naar je mobiel als je dat zelf wilt.

7. Apps of accounts deactiveren

Door de opkomst van diverse sociale platformen is het aanlokkelijk om op alle platformen een account aan te maken. Hoe meer accounts je hebt, hoe meer informatie er is om te bekijken. Verklein de berg aan informatie door een aantal apps van je smartphone te verwijderen. Werkt dit niet? Dan is het beter om een aantal social accounts te deactiveren.

8. Verminder je databundel

Tegenwoordig hebben veel mensen onbeperkt data, dus kan het een goede stap zijn om je databundel in je telefoonabonnement te verlagen. Zo voorkom je dat je op sociale plekken je mobiel erbij pakt. Verbruik je toch te veel data? Dan heb je aan het eind van de maand geen mb’s meer over en kun je dus buiten de WiFi-zones niet meer online gaan.

Hulp nodig?

Een social media verslaving heeft dus vaak een dieperliggende oorzaak. Lees nog eens rustig de symptomen door en beslis welke voor jou gelden. Bekijk hierna de tips om te zien op welke gebieden jij stappen kunt maken. Kom je niet op eigen kracht van je social media verslaving of smartphone verslaving af? Wees niet bang om hulp te vragen in je directe omgeving.

Datum: 26-02-19

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.