veilig internetten

Veilig internetten: waar moet ik op letten?

E-mailen, zakendoen, televisie kijken of bankzaken regelen: het kan allemaal via internet. Maar de digitale snelweg is ook vol gevaren en obstakels. Veilig internetten is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Met deze tips zorg je voor een veilig internetgebruik.

Houd spyware buiten de poorten

Spyware is een soort sluipschutter. Het is software die ongevraagd en (vaak) ongemerkt op je harde schijf terecht komt. Vanuit daar gaat het ‘spioneren’. Oftewel: het verzamelt allerlei gegevens zoals wachtwoorden, creditcardnummers of privacygevoelige informatie, die het vervolgens doorstuurt aan iemand die het commercieel wil gebruiken. Deze stukjes software zijn met wat oplettendheid doorgaans buiten de poorten te houden. Wees voorzichtig met pop-ups (of gebruik een pop-up blocker) en open geen e-mailbijlages van mensen die je niet kent. Zorg bovendien dat je virusscanner en firewall in orde zijn.

Digitale vangrails: virusscanner en firewall

Je virusscanner en firewall zijn als het ware vangrails voor de digitale snelweg. Ze zorgen ervoor dat je geen brokken maakt als je uit de bocht vliegt. Antivirussoftware kijkt naar de programmacode van een bestand en haalt dat door een database van stukken software waarvan bekend is dat ze schadelijk zijn. Spot je scanner kwalijke bestanden, dan grijpt hij in. Bekende virusscanners, waarvan de gratis versies uitstekend werken, zijn bijvoorbeeld AVG, Norton en Avira. Een firewall is een soort poort tussen jouw computer en internet, die in de gaten houdt of er niets verdachts in en uit gaat. Check goed of je iets aan je firewallinstellingen moet doen voor je Windows– of Apple-pc.

Veilig gebruik van internet: draadloze netwerken

Bijna al ons internetgebruik gaat tegenwoordig via draadloze (wifi)netwerken. Meestal zit er ook een draadloze router bij je internetabonnement. Pas je niet op, dan kan een hacker via zo’n netwerk je computer, telefoon of tablet binnenkomen. Veilig internetten? Zorg in ieder geval dat je thuisnetwerk veilig is door het te beveiligen met een goed, gevarieerd en niet gemakkelijk te raden wifi wachtwoord. Voor openbare netwerken in bijvoorbeeld cafés of vliegvelden geldt dat je ze beter niet kunt gebruiken om gevoelige informatie mee te versturen. Je kunt dan beter gebruikmaken van de (3G- of 4G-)internetverbinding van je telefoon. Belangrijk: geeft je telefoon of computer aan dat een netwerk niet veilig is, neem deze melding dan altijd zeer serieus. Gebruik je het netwerk toch, verstuur dan nooit gevoelige informatie zoals wachtwoorden of creditcardgegevens.

firewall computer en internet

Je vriend kan je vijand zijn

Probeer in het achterhoofd te houden dat op internet je vriend je vijand kan zijn. Niet dat je nu opeens al je vrienden en familie moet gaan blokkeren, maar ze kunnen je gemakkelijk infecteren met malware (kwaadwillende software) die ze ongewild zelf op hun apparaat hebben. Behandel bestanden die ze opsturen daarom altijd met de nodige argwaan. En sturen ze je een link via Facebook die je de wenkbrauwen doet fronzen, vraag dan even via een ander medium of dit allemaal wel pluis is.

Updates: de laatste versie installeren

Software wordt steeds vernieuwd. Waarna hackers op zoek gaan naar gaten. Waarop softwareontwikkelaars die gaten dichten via updates. Oftewel: de laatste versie van software is ook de beste versie, omdat hij de meest recente gaten heeft gedicht. Wil je veilig internetten, dan zorg je ervoor dat je besturingssysteem (Windows, Android, iOS, OS X, etc.) en andere programma’s en apps altijd up-to-date zijn. In veel gevallen kun je dit updaten automatisch laten gebeuren. Krijg je een melding dat er een update beschikbaar is? Download die dan meteen. Ook al heb je het even druk.

Voor niets gaat de zon op

Op internet worden je vaak gouden bergen beloofd. Stelregel: als iemand je gratis of te goedkoop iets aanbiedt, verdient hij er waarschijnlijk op een andere manier geld mee. Download je bijvoorbeeld ‘gratis’ software, dan kan er spyware of andere malware – zoals een Trojaans paard – in verpakt zitten.

Phishing herkennen en voorkomen

Het wordt steeds lastiger om phishing te herkennen, want de makers van dergelijke berichten pakken het steeds professionele aan. Zo worden de officiële logo’s van banken en andere instanties gebruikt in de berichten. Daarnaast worden in veel gevallen ook handtekeningen toegevoegd. Door deze zaken is een phishing bericht steeds moeilijker te onderscheiden van een echt bericht. Toch zijn er een aantal manieren om na te gaan of er sprake is van een phishing bericht of niet.

Wat is Phishing?

Phishing is een vorm van oplichting via internet waarbij persoonlijke gegevens worden verzameld door valse berichten. In de meeste gevallen wordt via email geprobeerd om gegevens te verzamelen. Slachtoffer ontvangen een nep email die heel persoonlijk is opgemaakt. De verzender doet zich bijvoorbeeld voor als een bank. Met een link in het bericht naar een valse website kunnen fraudeurs vragen naar gegevens zoals een inlognaam, password en een bankrekeningnummer. Met deze gegevens kan de fraudeur over alle bankgegevens beschikken en geld overmaken naar zijn eigen bankrekening.

Wat voor bijlage wordt er meegestuurd?

Als je een phishing bericht hebt ontvangen met een bijlage, dan is het belangrijk om deze eerst te bestuderen voordat je deze opent. Wat voor extensie heeft de bijlage? Als het een .exe, .rar, .zip of .bat bestand is kun je het beter niet openen. Een officieel bedrijf of bank zal nooit een dergelijk bestand per e-mail toesturen. Heb je een vreemd bericht ontvangen met een bijlage die één van de net genoemde extensies heeft, verwijder het bericht dan direct. Gaat het om een bijlage met een .pdf bestand, dan kan het geen kwaad om deze te openen.

 Scan voor de zekerheid de bijlage met een virusscanner (een goede gratis virusscanner is bijvoorbeeld Avira) of laat dit altijd standaard uitvoeren door je virusscanner. Bij twijfel is het verstandig om de email weg te gooien zonder de bijlage te openen.

Oproep tot bezoeken website

Als er geen bijlage wordt meegestuurd kan het nog steeds een phishing mail betreffen. Vaak wordt er opgeroepen een bepaalde link aan te klikken die in het bericht staat. Deze link ziet er op het eerste moment betrouwbaar uit, maar kan toch schadelijk zijn. Als je op de link gaat staat met je muis zie je onderin op je scherm het “echte doel”. Als dit een vreemd adres betreft is het waarschijnlijk een phishing bericht. Als je een e-mail ontvangt van de Rabobank bijvoorbeeld, dan zullen links altijd naar www.rabobank.nl verwijzen. Krijg jij een bericht waarin de links naar hele andere websites verwijzen, verwijder het bericht dan. Onthoud dat banken via de mail of sms nooit vragen om in te loggen.

Opnieuw activeren account


In phishing berichten wordt vaak een oproep gedaan tot heractivering van je account. Vaak wordt dit gedaan onder het mom van veiligheid of lancering van nieuwe systemen. Het lijkt dan ook een heel betrouwbaar verhaal, maar niets is minder waar. Een bank of bedrijf zal in principe nooit het verzoek doen om je account opnieuw te activeren. Herken je de phishing mail niet en voer je het gevraagde toch uit, dan kan dit grote gevolgen hebben. Kwaadwillenden kunnen aan de haal gaan met je gegevens of zelfs geld van rekening halen.

Contact bij twijfel

Heb je een vreemd bericht ontvangen en twijfel je over de echtheid. Je kunt altijd even telefonisch contact opnemen met het bedrijf om na te gaan of zij daadwerkelijk een e-mailbericht hebben verzonden of dat het om een phishing bericht gaat.

Veilig internetten voor kinderen

Voor kinderen gelden er op internet hele andere gevaren dan voor volwassenen. Denk aan internetpesten, kinderlokkers en onbewust aankopen doen. Ouders van opgroeiende kinderen krijgen vroeg of laat te maken dat hun kinderen het internet op willen. Tegenwoordig zijn kinderen er steeds eerder bij, vooral vanwege de komst van de smartphones en tablets. Toch vragen veel ouders zich af of hun kinderen wel veilig zijn op het internet. Steeds vaker hoor je schokkende verhalen van afpersing, bedreiging of oplichting via internet. Gelukkig zijn er een aantal manieren om het risico op dergelijke zaken te beperken. 100% voorkomen is natuurlijk niet mogelijk, maar de kans verkleinen wel.

Pesten via internet

Het pesten van kinderen op internet kan heel hard zijn. Door een gevoel van onbespied zijn durft de dader vaak meer. De kenmerken van pesten, machtsongelijkheid, intentie om te kwetsen en herhaling zijn zowel bij offline als bij online pesten aanwezig. Het pesten op internet kan wel andere gevolgen hebben. Foto’s, filmpjes en berichten kunnen naar veel verschillende mensen worden doorgestuurd. Verder kan het steeds blijven opduiken. Daarnaast zijn er ook nieuwe vormen van pesten, bijvoorbeeld het hacken van iemands identiteit, hier worden nepprofielen aangemaakt en met deze profielen wordt er valse informatie verspreid. Of shame texting, hier worden beelden van een ander verspreid.

Bewust worden van online gevaren

Het is van groot belang om je kinderen bewust te laten worden van de gevaren van internet. Vertel je kinderen niet alleen maar hoe prachtig het internet is, maar laat ze ook kennis maken met de risico’s. Het bezoeken van verkeerde websites kan ertoe leiden dat er één of meerdere virussen op de computer kunnen worden geïnstalleerd. Deze kunnen zich nestelen in bestanden waardoor de computer in het ergste geval niet meer bruikbaar wordt. Ook het in contact treden met onbekenden vormt een groot risico. Regelmatig doen oudere mannen zich voor als tieners en proberen een afspraak te maken, met alle gevolgen van dien.

Een derde valkuil is het ingaan op verzoeken om foto’s van een ontbloot lichaam te versturen. Vaak worden dergelijke verzoeken door afpersers gedaan. Zodra er eenmaal een foto verstuurd is wordt het kind bedreigd en aangespoord om nog meer naaktfoto’s te versturen. Wordt dit geweigerd, dan wordt de reeds verstuurde foto verspreid op het internet of zelfs naar klasgenoten gestuurd.

Internetfilter installeren

Als je het heel rigoureus wilt aanpakken kun je voor een zogenaamd internetfilter kiezen. Een aantal providers bieden deze gefilterde vorm van internet aan voor veilig internetten. Onder andere bij Kliksafe kun je een abonnement aanvragen. Je kunt vervolgens zelf bepalen welke categorieën gefilterd moeten worden. Zo kun je ervoor zorgen dat je kinderen geen gok of verkeerde site’s kunnen bezoeken bijvoorbeeld. Wees je er wel van bewust dat een dergelijk filter niet alle gevaren wegneemt. Zodra je kind op een openbare plek met WIFI is kan het alle websites bezoeken. Het internetfilter werkt dus alleen thuis, op je eigen verbinding. Verder is er een special versie van Youtube voor kinderen met een aanbod voor alleen kinderen. Je kan als ouder ook de geschiedenis van je browser of youtube terugkijken om te controleren op ongepaste content.

Datum: 11-12-16